Kwadrat Relacyjny

28 grudnia 2019 | Autor: Magdalena Gałaj

„Gdy słucham, co mówisz, słyszę kim jesteś.” (Ralph Waldo Emerson)

„Słuchaj uchem, a nie brzuchem” mówimy czasem, komuś, kto nie zrozumiał naszej wypowiedzi tak, jak się spodziewaliśmy. To oczywiste, że słucha się uchem, ale… którym?

Z biologicznego punktu widzenia mamy tylko dwoje uszu, jednak jeśli spojrzeć na to od strony psychologii komunikacji, okazuje się, że mamy ich aż czworo!

Każda wypowiedź jest nośnikiem wiadomości tj. informacji, którą chcemy nadać rozmówcy. Jest więc odbierana, jednak słuchając odczytujemy treść przekazu na różnych poziomach, Friedmann Schultz von Thun wyróżnił 4 takie poziomy, które nazwał „uszami relacyjnymi”. Poziomy te to uszy:

  1. RZECZOWE – oznaczają skupianie się na faktach, odbieraniu informacji wprost; odpowiadają na pytania: Jak? Gdzie? Kto? Co? Kiedy?
  2. APELOWE – oznaczają odbiór informacji z poziomu potrzeb, oczekiwań, życzeń. Odbiorca zadaje sobie pytanie: ”Czego on ode mnie chce/oczekuje?”. Najczęściej tym właśnie „uchem” słyszą osoby uległe, stawiające cudze potrzeby wyżej niż własne; szczególnie podatne na manipulację!
  3. UJAWNIAJĄCE SIEBIE – wskazują na to, jaki jest rozmówca, jakie są jego myśli, poglądy, opinie. To ucho jest najbardziej autentyczne!
  4. RELACYJNE – wyrażają stosunek nadawcy do odbiorcy, odpowiadają na pytanie ”Jak mnie postrzegasz?”, ”Co o mnie myślisz?”, w przekazie nadawca stosuje modulację głosu, gesty, mimikę.

Zazwyczaj w odbiorze informacji, które do nas docierają używamy tylko co najwyżej dwojga „uszu” i, niestety uznajemy naszą interpretację za zgodną z intencją autora, w ten sposób powstają nieporozumienia. Dobra wiadomość jest taka, że możemy ćwiczyć słuchanie wszystkimi czterema uszami!

Zobaczymy zatem, na przykładach, jak teoria F.S.von Thuna działa w praktyce:

PRZYKŁAD 1

Mama mówi do dziecka: „Dzisiaj jest bardzo zimno.”

Co słyszy dziecko? Uszy:
-rzeczowe – stwierdzenie faktu – jest zimno
-relacyjne – martwi się o mnie, boi się, że zmarznę nie poradzę sobie bez niej
-ujawniania siebie – mama ma potrzebę opieki nade mną
-apelacyjne – chyba chce, abym założył czapkę

PRZYKŁAD 2

Mąż mówi do żony „Wyjdźmy gdzieś”. Co słyszy żona? Wiele zależy oczywiście od kontekstu sytuacyjnego, wzajemnej relacji między partnerami, użytego tonu głosu i innych odebranych przez żonę komunikatów niewerbalnych. Jeżeli żona słucha akurat:

-uchem rzeczowym – usłyszy po prostu propozycję wspólnego spędzenia czasu poza domem

-uchem ujawnienia siebie – żona może zinterpretować wypowiedziane słowa, jako informację o tym, że mąż się w domu nudzi, że ma ochotę zrobić coś innego niż zazwyczaj

-ucho relacyjne żony może odebrać komunikat, że partner lubi spędzać z nią czas, ale równie dobrze może ona usłyszeć krytykę siebie jako osoby, która lubi spędzać niedzielne popołudnia w domu

-ucho apelowe – żona może czym prędzej włączyć komputer lub otworzyć gazetę, aby znaleźć jakąś propozycję spędzenia czasu.

Mam nadzieję, że po przeczytaniu tego artykułu będą Państwo nie tylko wiedzieli, że słuchają uchem, ale też zwrócą większą uwagę na to, którym. Życzę wielu owocnych rozmów!

Magdalena Gałaj

O autorze

Zajmuję się poradnictwem psychologicznym, psychoterapią młodzieży i osób dorosłych. Pracuję między innymi z osobami: przeżywającymi kryzysy życiowe, przeżywającymi stratę bliskiej osoby, mającymi trudności w dostrzeganiu pozytywnego obrazu siebie, przeżywającymi różnego rodzaju lęki, mierzącymi się z chorobą lub niepełnosprawnością własną lub kogoś bliskiego, doświadczającymi trudności w ważnych relacjach.
Jesteś u nas pierwszy raz?
Poznaj nasz zespół Jak pomagamy?


Potrzebujesz pomocy w wyborze terapeuty? Skontaktuj się z nami.

Kontakt

Ursynów

Warszawa, Al. Komisji Edukacji Narodowej 47 lok. 85 (przy Metrze Natolin, wejście II bramą, klatka po prawej stronie)

Wola

Warszawa, ul. Ciołka 10 gabinet 221

Dane do przelewu

11 1950 0001 2006 1316 1515 0002 (Idea Bank)
Warszawskie Centrum Psychoterapii sp. z o.o.
Al. KEN 48 lok 38
02-797 Warszawa