Wewn─Ötrzne postaci

6 lutego 2019

Wewn─Ötrzne postaci

Ka┼╝demu z nas zdarza si─Ö do┼Ťwiadcza─ç wewn─Ötrznych konflikt├│w. Trudno nam podj─ů─ç jak─ů┼Ť decyzj─Ö. Nie wiemy, co wybra─ç i na co postawi─ç. Czasem po prostu nie wiemy, czego chcemy. Jest to zupe┼énie naturalny proces, kt├│ry zdarza si─Ö ka┼╝demu, cho─ç szczeg├│lnie mo┼╝e si─Ö nasila─ç w okresach kryzys├│w rozwojowych, kiedy przechodzimy z jednego etapu ┼╝ycia do nast─Öpnego. Wi─Ökszo┼Ť─ç trudno┼Ťci udaje nam si─Ö z powodzeniem pokona─ç. Czasem jednak zdarza si─Ö, ┼╝e utykamy na jakim┼Ť konflikcie, ca┼éy czas obracamy go w g┼éowie, rozpatrujemy r├│┼╝ne za i przeciw, i wci─ů┼╝ nie wiemyÔÇŽ buksujemy w miejscu. Dlaczego tak si─Ö dzieje? Powodem mog─ů by─ç nasze wewn─Ötrzne postaci.

Konflikty wewn─Ötrzne mo┼╝na rozpatrywa─ç pod r├│┼╝nymi wzgl─Ödami i r├│┼╝ne s─ů teorie na ten temat. Cz─Östo jednak, kiedy przyjrzymy im si─Ö bli┼╝ej, okazuje si─Ö, ┼╝e sprowadzaj─ů si─Ö do dialogu prowadzonego przez dwie (lub wi─Öcej) cz─Ö┼Ťci nas samych. W psychologii, w zale┼╝no┼Ťci od podej┼Ťcia, r├│┼╝nie nazywa si─Ö wiedz─Ö dotycz─ůc─ů wewn─Ötrznych postaci (dialogowe ja, teoria subosobowo┼Ťci, r├│┼╝ne self, stany ego), ale wszystko jednak sprowadza si─Ö do tego, ┼╝e nasza osobowo┼Ť─ç nie jest jednolita. Wyr├│┼╝niamy w niej wielo┼Ť─ç pozycji Ja, kt├│re przedstawiaj─ů r├│┼╝ne punkty widzenia i pozostaj─ů ze sob─ů w interakcjach na podobie┼ästwo relacji spo┼éecznych. Dzi─Öki temu mo┼╝emy tworzy─ç wielowymiarowe narracje i nadawa─ç ro┼╝ne znaczenia a tak┼╝e zmienia─ç swe stanowisko.

Posiadanie wewn─Ötrznych postaci jest dla nas zupe┼énie naturalne, jednak najcz─Ö┼Ťciej nie zdajemy sobie sprawy z ich istnienia, pomimo ┼╝e – m├│wi─ůc o swoich motywacjach, rozwa┼╝aj─ůc za i przeciw – u┼╝ywamy sformu┼éowa┼ä, bezpo┼Ťrednio si─Ö do nich odwo┼éuj─ůc: ÔÇ×Z jednej strony chc─Ö napisa─ç prac─Ö magistersk─ů, bo wiem, ┼╝e jest mi to potrzebne w mojej karierze zawodowej, a z drugiej strony czuj─Ö, ┼╝e nie mam na to si┼éy, poniewa┼╝ wa┼╝niejsze jest dla mnie teraz co┼Ť innegoÔÇŁ. Kiedy podczas terapii rozpoczynamy z Klientami prac─Ö nad wewn─Ötrznymi postaciami, cz─Östo m├│wi─ů oni: ÔÇ×Chce Pani powiedzie─ç, ┼╝e mam schizofreni─Ö?ÔÇŁ U┼Ťwiadomienie sobie obecno┼Ťci wewn─Ötrznych g┼éos├│w mo┼╝e budzi─ç niepok├│j. Jednak jest to zupe┼énie naturalny proces, a schizofrenia (w du┼╝ym uproszczeniu) jest zaburzeniem psychicznym polegaj─ůcym na tym, ┼╝e zniekszta┼éceniom podlega nasza percepcja ┼Ťwiata zewn─Ötrznego, np. kto┼Ť s┼éyszy g┼éosy, kt├│re s─ů poza nim.

W trakcie terapii pomagamy Klientom lepiej pozna─ç ich wewn─Ötrzne g┼éosy. Pr├│bujemy je wydoby─ç, oddzieli─ç od siebie, nazwa─ç a tak┼╝e dajemy im si─Ö wypowiedzie─ç, ┼╝eby mog┼éy powiedzie─ç nam o sobie wi─Öcej. Robimy to cz─Östo dos┼éownie, korzystaj─ůc np. z techniki pracy na dw├│ch krzes┼éach, gdzie Klient ma okazj─Ö wcieli─ç si─Ö w obie strony konfliktu i poprowadzi─ç z nimi dialog. Tego rodzaju praca pomaga odkry─ç istot─Ö konfliktu, nawi─ůza─ç kontakt, dostrzec wewn─Ötrzne motywacje, kt├│re do tej pory nie by┼éy jasne. Ka┼╝dy g┼éos odgrywa swoj─ů rol─Ö, jest po co┼Ť, ma misj─Ö do spe┼énienia, reprezentuje wa┼╝ne dla danej osoby warto┼Ťci, ale te┼╝ jest wyrazem jakiej┼Ť potrzeby, kt├│ra wreszcie ma szans─Ö zosta─ç dostrze┼╝ona i zaspokojona. Celem pocz─ůtkowego oddzielenia wewn─Ötrznych postaci jest doprowadzenie do ich ko┼äcowej integracji, co mo┼╝e s┼éu┼╝y─ç pozytywnemu rozwi─ůzaniu wewn─Ötrznego konfliktu.

Jedn─ů z uniwersalnych postaci, kt├│ra znana jest ka┼╝demu z nas, jest Wewn─Ötrzny Krytyk. Zazwyczaj do┼Ťwiadczamy go jako nieprzyjemny g┼éos wewn─Ötrzny, kt├│ry nas ocenia, krytykuje, umniejsza, dewaluuje, podwa┼╝a to, co robimy i m├│wimy, zawstydza i o┼Ťmiesza. Lubi te┼╝ straszy─ç, zniech─Öca─ç, odwodzi─ç od marze┼ä i potrzeb. Cz─Östo jest bardzo agresywny, atakuj─ůcy, ostry. U niekt├│rych os├│b przybiera form─Ö g┼éosu rozs─ůdku, kt├│ry ostrzega przed konsekwencjami r├│┼╝nych ÔÇ×g┼éupich zachowa┼äÔÇŁ – na kt├│re mo┼╝e mieliby┼Ťmy ochot─Ö ÔÇô m├│wi, co powinno si─Ö robi─ç, a czego nie. Mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e ka┼╝dy z nas ma w sobie zindywidualizowanego Krytyka, kt├│ry powsta┼é na bazie naszych do┼Ťwiadcze┼ä ┼╝yciowych i ukszta┼étowa┼é si─Ö pod wp┼éywem relacji i warunk├│w, kt├│re nas spotyka┼éy. Im wi─Öcej mamy w sobie akceptacji i sympatii dla samych siebie, im bardziej jeste┼Ťmy pogodzeni z tym, jacy jeste┼Ťmy, im bardziej samych siebie lubimy, tym jego g┼éos b─Ödzie ┼éagodniejszy i tym mniej krytyczny. Jednak dla wielu os├│b, kt├│re zmagaj─ů si─Ö z nisk─ů samoocen─ů i ┼║le o sobie my┼Ťl─ů, ten g┼éos jest bardzo wyra┼║ny, mocny, cz─Östo niszcz─ůcy. Osoby z depresj─ů, kt├│re maj─ů tendencj─Ö do widzenia siebie, ┼Ťwiata i przysz┼éo┼Ťci (triada depresyjna) w negatywnym wymiarze, mog─ů mie─ç problem z oddzieleniem Krytyka Wewn─Ötrznego od reszty siebie. Wtedy ten oceniaj─ůcy g┼éos wydaje si─Ö by─ç ca┼é─ů osob─ů i trudno dostrzec w sobie cokolwiek dobrego, pozytywnego i warto┼Ťciowego. Praca z Wewn─Ötrznym Krytykiem polega na lepszym poznaniu go, wys┼éuchaniu co ma nam do powiedzenia. Odkrywcze bywa u┼Ťwiadomienie sobie, ┼╝e Krytyk Wewn─Ötrzny jest w nas po co┼Ť, ma do spe┼énienia jak─ů┼Ť wa┼╝n─ů i najcz─Ö┼Ťciej pozytywn─ů misj─Ö. Kiedy si─Ö tego dowiadujemy, mo┼╝emy nauczy─ç si─Ö lepiej z nim komunikowa─ç czy negocjowa─ç podejmowanie nowych zachowa┼ä, kt├│re do tej pory budzi┼éy jego sprzeciw.

Praca z wewn─Ötrznymi postaciami, np. z Krytykiem Wewn─Ötrznym, mo┼╝e by─ç elementem psychoterapii (szczeg├│lnie w nurcie humanistycznym). W moim poczuciu mo┼╝e by─ç bardzo efektywna i pomocna. Zbli┼╝a Klienta do lepszego rozpoznania siebie, swoich uczu─ç, potrzeb a tak┼╝e blokad i trudno┼Ťci. Kiedy dobrze siebie poznamy i decydujemy si─Ö zaufa─ç temu, co jest w nas, wtedy wiemy, co mamy robi─ç.

 

Justyna Kaczmarczyk


Jeste┼Ť u nas pierwszy raz?
Poznaj nasz zespół Jak pomagamy?


Potrzebujesz pomocy w wyborze terapeuty? Skontaktuj si─Ö z nami.

Kontakt

Ursyn├│w

Warszawa, Al. Komisji Edukacji Narodowej 47 lok. 85 (przy Metrze Natolin, wej┼Ťcie II bram─ů, klatka po prawej stronie)

Wola

Warszawa, ul. Ciołka 12 lok. 313 (budynek Satoria, III piętro, brak windy)